 Η φωτογραφία πορτρέτων έχει να κάνει με την απεικόνιση ενός ή μερικών ακόμα ανθρώπων, με κολακευτικό κυρίως τρόπο. Ανεξάρτητα εάν στο θέμα υπάρχει ένα ή μερικά ακόμα άτομα, ή αν απεικονίζεται μόνο το πρόσωπο ή περισσότερα μέρη του σώματος, αρκεί το κεντρικό θέμα να εστιάζει στα πρόσωπα, και έχουμε τη φωτογράφηση πορτρέτου. Από εκεί και πέρα ο φωτογράφος μπορεί να επιλέξει να φωτογραφήσει ένα πορτρέτο επίσημο ή ανεπίσημο, κοντινό ή μακρινό, τι άλλο θα συμπεριλάβει στο κάδρο, τη προοπτική, το βάθος και τη ψευδαίσθηση του χώρου και οπωσδήποτε το φόντο, τη σύνθεση και το συναίσθημα.
Σε εσωτερικό χώρο ή στούντιο, η φωτογράφηση πορτρέτου γίνεται από κοντινή απόσταση, για να υπάρχει επικοινωνία φωτογράφου-μοντέλου. Ο φωτογράφος θα πρέπει να μιλάει με το μοντέλο, το οποίο ενδεχομένως να νιώθει αμήχανα, να το κάνει να αισθάνεται οικειότητα, ώστε να χαλαρώσει και να είναι αυθόρμητο. Αυτό προϋποθέτει υπομονή από μεριά του φωτογράφου, ώστε φωτογράφος-μοντέλο να συντονιστούν, έτσι ώστε να μπορέσει ο φωτογράφος να αποθανατίσει, όχι μόνο το πρόσωπο αλλά τη προσωπικότητα, τον αυθορμητισμό και τα συναισθήματα. Έτσι συνήθως οι πρώτες φωτογραφίες είναι όπως λένε οι φωτογράφοι για «ζέσταμα».
Σε εξωτερικό χώρο οι αποστάσεις μπορεί να είναι μεγαλύτερες με χρήση τηλεφακών, καθώς υπάρχουν και περιπτώσεις που φωτογράφος-μοντέλο επικοινωνούν με ασύρματο. Η μεγάλη απόσταση του φωτογράφου μπορεί να κάνει το μοντέλο να αισθάνεται πιο άνετα, αλλά από την άλλη, ο τηλεφακός απαιτεί εστίαση ακριβείας λόγω του περιορισμένου βάθους πεδίου και τη χρήση γρήγορης ταχύτητας κλείστρου για να μην βγει κουνημένη η φωτογραφία.Η επιλογή φακού
Οι πολύ κοντινές φωτογραφίες παραμορφώνουν το πρόσωπο, κάνοντας το πρόσωπο μακρόστενο και μεγεθύνοντας αδιάκριτα τη μύτη. Στις πολύ μακρινές, συμπιέζονται τα χαρακτηριστικά του θέματος. Έτσι, μία γενικά αποδεκτή εστιακή απόσταση είναι 85-135mm, για μεγάλου φορμά μηχανές (full-frame), πράγμα που μεταφράζεται για φωτογραφικές με συντελεστή 1.6x, σε φακό εστιακής απόστασης περίπου 50-85mm. Όμως πάντα η επιλογή έγκειται στο φωτογράφο και στο τι θέλει εκείνος να αποδώσει. Έτσι, κάποιοι φωτογράφοι χρησιμοποιούν πολύ μικρής απόστασης φακούς, από ότι η κλασική φωτογράφηση απαιτεί, ενώ άλλοι, όταν φωτογραφίζουν σε εξωτερικό χώρο χρησιμοποιούν τηλεφακούς με αποστάσεις πάνω από 120mm, με μεγαλούτσικο διάφραγμα για ντελικάτο και συγκεχυμένο φόντο.
Ο επαγγελματικός φακός, ιδανικός για πορτρέτα είναι ο Canon EF 70-200mm f/2.8 L IS USM. Είναι οξύς, γρήγορος, με καταπληκτικό bokeh και σταθεροποιητή, όπως επίσης και ο Canon EF 85mm f/1.2 L II USM. Όμως, στα μοντέλα με συντελεστή 1.6x, ο φακός μεταφράζεται σε 110-320mm, πράγμα που σημαίνει ότι ξεφεύγει αρκετά από κλασική εστιακή απόσταση φωτογράφησης πορτρέτου. Παρόλα αυτά όμως δε παύει να έχει τα πλεονεκτήματα της συμπιεσμένης προοπτικής, περιλαμβάνοντας μικρότερο μέρος του φόντου, ενώ το μικρό βάθος πεδίου που έχει αναδεικνύεται το θέμα.
Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πορτρέτα οι φακοί:
Canon EF 24-105mm f/4 L IS USM
Canon EF 24-70mm f/2.8 L USM
Canon EF 85mm f/1.8 USM
Canon EF 100mm f/2.0 USM
Canon EF 70-200mm f/4.0 L IS USM
Canon EF 135mm f/2.0 L USM
Canon EF-S 17-55mm f/2.8 IS USM
Canon EF-S 60mm f/2.8 USM
Canon EF 50mm f/1.4 USM
Canon EF 50mm f/1.2 L USM
Φωτισμός
 Για μια όμορφη φωτογραφία πορτρέτου δεν είναι απαραίτητος ο επαγγελματικός εξοπλισμός ενός στούντιο. Το υπάρχον φως μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε ώστε να μας δώσει καταπληκτικά αποτελέσματα. Εδώ θα πει κανείς ότι στο στούντιο έχουμε κατά βάση, τον κύριο φωτισμό και με τη χρήση δεύτερου συμπληρωματικού φωτισμού μειώνουμε τις σκιές που δημιουργεί ο κύριος. Πως λοιπόν θα έχουμε ένα ίδιο αποτέλεσμα εκτός;
Μπορούμε με φυσικό περιβαλλοντικό φως να φωτογραφήσουμε ένα πορτρέτο σε εσωτερικό χώρο, χρησιμοποιώντας για παράδειγμα το φως που μπαίνει από ένα παράθυρο ή μία πόρτα. Αν το φως είναι σκληρό μπορούμε να καλύψουμε το παράθυρο με μία λεπτή κουρτίνα, ακόμα και με ένα λεπτό χαρτί. Το δυσκολότερο σε αυτή τη φωτογράφηση είναι η μεγάλη αντίθεση μεταξύ των σκοτεινών και των φωτεινών περιοχών. Για να μην είναι λοιπόν ένα πρόσωπο φωτισμένο από τη μία πλευρά του και σκοτεινό από την άλλη, μπορούμε είτε να στρέφουμε το πρόσωπο προς το παράθυρο είτε να χρησιμοποιήσουμε έναν ανακλαστήρα, έστω και αυτοσχέδιο. Έτσι επιτυγχάνουμε τον κύριο (παράθυρο) και δευτερεύον (ανακλαστήρα) φωτισμό του στούντιο.
Όσον αφορά τώρα τον εξωτερικό χώρο, εκεί τα πράγματα είναι δύσκολα. Όχι μόνο γιατί ο φωτισμός δεν είναι ελεγχόμενος αλλά γιατί θα πρέπει να αποφασιστεί σε πια ώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας θα γίνει η λήψη. Τις πρωινές και απογευματινές ώρες το πλάγιο φως του ήλιου μας δίνει θερμούς τόνους, ενώ το μεσημέρι που το φως πέφτει κάθετα είναι πολύ δυνατό και λευκό. Ακόμα και η εποχή παίζει σημαντικό ρόλο, αφού το καλοκαίρι το φως είναι πολύ έντονο, ενώ το φθινόπωρο και την άνοιξη τα χρώματα είναι πιο έντονα και ο ουρανός έχει βαθύ μπλε χρώμα. Άρα η φωτογράφηση στο στούντιο είναι μία εύκολη υπόθεση και χωρίς δυνατότητες πρόκλησης, αφού ακόμα και το φόντο είναι ελεγχόμενο και δεν χρειάζεται να αναζητηθεί ο κατάλληλος συνδυασμός χρωμάτων, ώστε όχι μόνο να αναδεικνύεται το μοντέλο αλλά να δένει και αισθητικά με το φόντο.
Η χρήση φλας
Στο περιβαλλοντικό φως μπορούμε να προσθέσουμε και το φως ενός φορητού φλας. Υπάρχουν σύγχρονα αυτόματα ηλεκτρονικά φλας, όπως το Speedlite 580EX II, ή και τα παλαιότερα 550EX EF Flash και 430-EX Flash, τα οποία έχουν αισθητήρα που ενεργοποιείται ανάλογα με τις φωτιστικές συνθήκες μεταβάλλοντας την ένταση του. Το φλας μπορεί να τοποθετηθεί πάνω στο σώμα της μηχανής ή κάπου αλλού στο χώρο ανάλογα με την έμπνευση του φωτογράφου. Μπορεί να ρίξει το φως απευθείας στο θέμα, ή μετά από αντανάκλαση. Ακόμα, μπροστά στο φλας μπορεί να τοποθετηθεί ένα ειδικό εξάρτημα το οποίο διαχέει το φως του φλας μαλακώνοντας το, και έχοντας έτσι ωραία πορτρέτα. (βλ. επίσης το άρθρο «Φωτογράφηση με φλας»)
Σύνθεση
 Η σύνθεση σε ένα πορτρέτο έχει και αυτή τις δυσκολίες της. Για να είναι επιτυχημένη μία φωτογραφία πορτρέτου, πρέπει να έχει ένα κέντρο ενδιαφέροντος. Τι περιλαμβάνει το κάδρο, πού και πώς τοποθετούνται, κάθετα ή οριζόντια, τι φόντο θα έχουν και άλλα πολλά που ο φωτογράφος θα πρέπει να λάβει υπόψη του.
Στη περίπτωση που η φωτογραφία περιλαμβάνει ένα μόνο θέμα, τότε είναι σίγουρο ότι σε αυτό θα επικεντρώνεται η προσοχή. Εάν όμως στο κάδρο περιλαμβάνονται και άλλα στοιχεία, θα πρέπει να είναι τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο που να μην αποσπούν την προσοχή από το κυρίως θέμα και επιπλέον να διατηρούν τη ισορροπία και την αισθητική της σύνθεσης. Δεν είναι απαραίτητο το κυρίως θέμα να είναι τοποθετημένο στο κέντρο του κάδρου. Μπορεί το θέμα να βρίσκεται εκτός κέντρου και με την κατάλληλη σύνθεση, τα επί μέρους στοιχεία να μην αποσπούν τη προσοχή αλλά να την οδηγούν στο θέμα, αποκτώντας έτσι η φωτογραφία μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ένας γενικός κανόνας, για όσους ξεκινούν τώρα τη φωτογράφηση πορτρέτου είναι να χρησιμοποιούν κάθετο κάδρο στα κοντινά πορτρέτα όπου φαίνεται κυρίως το πρόσωπο, ή στα ολόσωμα πορτρέτα και οριζόντιο κάδρο, όταν υπάρχει όμορφο φόντο και επιπλέον στοιχεία. Το φόντο όμως θα πρέπει να είναι όσο πιο απλό γίνεται για να μην μπερδέψει τη σύνθεση και χαθεί το θέμα. Ένα ουδέτερο χρώμα εξυπηρετεί στις περισσότερες περιπτώσεις.
Εξοπλισμός
Μεγαλύτερο έλεγχο στη φωτογραφική μηχανή μπορούμε να έχουμε σε ψηφιακές SLR παρά σε compact μηχανές. Άρα απαραίτητη προϋπόθεση είναι η χρήση μίας καλής DSLR, με τουλάχιστον προτεραιότητα στο διάφραγμα (Av), αν όχι τελείως χειροκίνητη ρύθμιση. Δεν τίθεται καν θέμα για επιλογή αυτόματου προγράμματος.
Χρειάζονται επίσης καλοί φακό με ανοικτά διαφράγματα όπως f/1.2, f/1.8, f/2, ή f/2,8, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τους f/4 φακούς.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ειδικά φίλτρα που θα δώσουν άλλη αίσθηση στα πορτρέτα μας, όπως φίλτρα ομίχλης, διάχυσης, παστελ κλπ,. Με τη βοήθεια φίλτρων έχουμε πιο απαλή και ελκυστική απόδοση στο δέρμα, μπορούμε να μειώσουμε τη αντίθεση και να δώσουμε μια πιο καλλιτεχνικά επεξεργασμένη φωτογραφία.
Ένα σύγχρονο αυτόματο ηλεκτρονικό φλας.
Κάποιους αναδιπλούμενους ανακλαστήρες για ευκολότερη μεταφορά.
Τρίποδο για χαμηλού φωτισμού φωτογράφηση.
|
