Επικοινωνία: info@digitalphotos.gr
Η φωτογράφηση με φλας, δυσκολεύει τους περισσότερους από τους ερασιτέχνες φωτογράφους, πράγμα που μάλλον οφείλεται στο ότι δεν γνωρίζουν την όλη λειτουργία. Το φλας δεν πρέπει να μας τρομάζει, καθώς δεν αλλάζει κάτι στην διαδικασία της φωτογράφησης, αφού είτε με φλας είτε χωρίς φλας, το φως είναι εκείνο που βοηθάει στη λήψη της φωτογραφίας.
Πρώτα απ’ όλα όμως θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ταχύτητα του κλείστρου δεν επηρεάζει τη φωτομέτρηση, γιατί η ταχύτητα λάμψης του φλας είναι πάντα κατά πολύ γρηγορότερη από την ταχύτερη ταχύτητα κλείστρου. Επίσης, για να πυροδοτηθεί το φλας όταν το κλείστρο είναι ανοιχτό, πρέπει να υπάρχει συγχρονισμός (Sync), μεταξύ κλείστρου και φλας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω θερμού πέδιλου (hot shoe) πάνω στη μηχανή. Πριν τη δεκαετία του 70, το φως του φλας δεν μπορούσε να μετρηθεί νωρίτερα, όπως συμβαίνει με τον υπάρχοντα φωτισμό. Έτσι ήταν ιδιαιτέρα δύσκολο για το φωτογράφο να σχηματίσει σαφή εικόνα του τελικού αποτελέσματος. Έπρεπε λοιπόν να ρυθμίζει το διάφραγμα χειροκίνητα, και όταν απομακρυνόταν ή πλησίαζε το θέμα του ώστε η εκφώτιση να γινόταν σωστά.
Σήμερα αυτή η διαδικασία μας φαίνεται πρωτόγονη και στερείτε ακρίβειας σε περιπτώσεις πολύ σκοτεινών ή φωτεινών αντικειμένων. Η εμφάνιση του φλας με TTL (Through The Lens), δηλαδή φλασομέτρηση μέσω φακού, έδωσε τέλος σε όλα αυτά. Η λειτουργία TTL βασίζεται στην μέτρηση του ανακλώμενου φωτός, σε πραγματικό χρόνο. Το ανακλώμενο φως συλλέγετε από έναν μικρό αισθητήρα, ο οποίος το μετρά, και όταν φθάσει σε ένα προκαθορισμένο επίπεδο, διακόπτει την λειτουργία του φλας. Με το TTL διασφαλίζεται η σωστή εκφώτιση, ανεξάρτητα από το χρησιμοποιούμενο διάφραγμα.
Σήμερα εφαρμόζονται βελτιωμένα συστήματα TTL, όπου το κάδρο χωρίζεται σε ζώνες και σε κάθε ζώνη, λαμβάνεται μέτρηση του υπάρχοντος φωτισμού από το κύριο σύστημα φωτομέτρησης της μηχανής. Με αρχικές ριπές φλας (προφλασιές) λαμβάνονται μετρήσεις για το φλας από κάθε ζώνη του κάδρου, οι οποίες συγκρίνονται με τις μετρήσεις του περιβαλλοντικού φωτισμού, και οι ζώνες στις οποίες οι μετρήσεις παρουσιάζουν μικρή διαφορά μεταξύ τους, επιλέγονται ως αναφορικές για το φλας. Ακόμα, οι μετρήσεις από τις επιλεγμένες ζώνες αναλύονται και “ισοσταθμίζονται” με τον υπάρχοντα φωτισμό (balanced flash), υπολογίζεται o μέσος όρος και καθορίζεται η ισχύς του φλας.
Άμεσο φλας ή φλας χωρίς αντανάκλαση (Direct Flash)
Πρόκειται για το πιο απλό είδος φλας, όπου το φως εκπέμπεται άμεσα στο θέμα, δημιουργώντας έντονες σκιές πίσω ακριβώς από αυτό. Πολλές φωτογραφίες των ανθρώπων που γίνονται με την άμεση χρήση φλας, έχουν το πρόβλημα του κοκκινίσματος του ματιού. Επίσης, τυχών αντανακλαστικές επιφάνειες πίσω από το θέμα, όπως οι καθρέφτες, ή το γυαλί, δημιουργούν, το λεγόμενο «καυτό σημείο», ανακλώντας το φως από ολόκληρη την επιφάνεια τους. Το πλεονέκτημα όμως αυτού του τρόπου φλας, είναι ότι φτάνει σε μεγάλη απόσταση. Όμως για την αποφυγή έντονων σκιών του θέματος στο φόντο, η χρήση αυτού του τύπου φλας προϋποθέτει τη φωτογράφηση του θέματος αρκετά μακριά από το φόντο.
Φλας με αντανάκλαση (Bounce Flash)
Αυτού του είδους οι μονάδες φλας έχουν τη δυνατότητα να περιστρέφονται πάνω-κάτω αλλά και δεξιά-αριστερά. Έτσι μπορούν να ανακλάσουν το φως στο ταβάνι ή στο τοίχο, ή σε κάποιο ανακλαστήρα (reflector). Με τον τρόπο αυτό το φως διαχέεται και «λούζει» ομοιόμορφα το θέμα μας, δίνοντας κολακευτικά πορτρέτα, αποτρέπει το φαινόμενο του κοκκινίσματος των ματιών και εξαλείφει τις αντανακλάσεις από τυχών γυαλιστερά αντικείμενα, όπως καθρέπτες και γυαλί.
Η δυσκολία σε αυτού του είδους τη φωτογράφηση, είναι να υπολογιστεί καλά η γωνία ανάκλασης ώστε το φως να μην πέσει ούτε πίσω, ούτε μπροστά από το θέμα, αλλά ακριβώς πάνω του. Επίσης, στο ανακλώμενο φως χάνουμε περίπου 2 στοπ, (για να αντισταθμιστεί το χαμένο φως), σε περίπτωση χρήσης φλας με χειροκίνητες ρυθμίσεις. Σε φωτογραφικές μηχανές με μέτρηση TTL (Through The Lens), η διόρθωση γίνεται αυτόματα.
Φλας για γέμισμα των σκιών (Fill Flash)
Πολλοί είναι αυτοί που έχουν την εσφαλμένη εντύπωση πως το φλας χρησιμοποιείται μόνο νύχτα, ή μόνο υπό σκοτεινές συνθήκες. Κι όμως το άμεσο φως του ήλιου, ιδίως τις μεσημεριανές ώρες είναι πολύ σκληρό και δίνει στις φωτογραφίες πάρα πολύ μεγάλη αντίθεση. Τα υπερ-φωτισμένα μέρη της εικόνας είναι τελείως καμένα και οι σκιές είναι πολύ βαθιές. Αυτή η μεγάλη αντίθεση δεν μπορεί να ισορροπήσει γιατί αν υπο-εκθέσουμε τα υπερ-φωτισμένα οι σκιές γίνονται βαθύτερες και χάνονται οι λεπτομέρειες, ενώ αν υπερ-εκθέσουμε τις σκιές τότε υπερ-φωτισμένα θα δίνουν έντονα την αίσθηση του καμένου.
Για το λόγο αυτό χρησιμοποιούμε το φλας για το γέμισμα των σκιών, δηλαδή προσθέτουμε φωτισμό ώστε να εξισορροπήσουν τα φωτεινά μέρη της εικόνας με τις φωτισμένες πλέον σκιές. Το Fill Flash (φλας για γέμισμα των σκιών) χρησιμοποιείται και για να δώσει φωτεινότητα στο θέμα, όταν αυτό φωτίζεται από πίσω (backlight). Για παράδειγμα όταν το θέμα βρίσκεται μπροστά στο παράθυρο.
Αργός συγχρονισμός φλας (Slow Sync)
Στον αργό συγχρονισμό, συνεργάζεται το φλας με αργές ταχύτητες κλείστρου, δηλαδή 1/30 και λιγότερο. Με αυτό τον τρόπο μας επιτρέπεται, σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, να διορθώσουμε την έκθεση του θέματος σε σχέση με το περιβάλλοντα χώρο. Όταν δεν χρησιμοποιείται ο αργός συγχρονισμός το κοντινό σε μας θέμα δείχνει φωτισμένο, ενώ το φόντο και ο περιβάλλον χώρος παραμένει σκοτεινός έως και μαύρος.
Όταν φωτογραφίζουμε ένα κινούμενο αντικείμενο με αργό συγχρονισμό εμπρόσθιας κουρτίνας, το φλας τα καταγράψει το αντικείμενο στην αρχή της φωτογράφησης και καθώς στη συνέχεια θα καταγράφεται το φως του περιβάλλοντος, θα σχηματιστούν γραμμές κατά μήκος της κίνησης στο κάδρο μας και μπροστά από το κινούμενο αντικείμενο μας. Το αποτέλεσμα δεν είναι ρεαλιστικό γιατί δίνει την εντύπωση ότι το αντικείμενο κινείται προς τα πίσω.
Συγχρονισμός εμπρόσθιας κουρτίνας (Front Curtain Sync)
Συγχρονισμός εμπρόσθιας κουρτίνας (ή πρώτης κουρτίνας), σημαίνει ότι το φλας πυροδοτείται, όταν το κλείστρο βρίσκεται στο μέγιστο άνοιγμά του. Είναι ο συνηθέστερος τρόπος συγχρονισμού του φλας και χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να παγώσουμε τη κίνηση στην αρχή της έκθεσης. Με τον τρόπο αυτό στην εικόνα δεν θα υπάρχει καθόλου η αίσθηση κίνησης.
Συγχρονισμός οπίσθιας κουρτίνας (Rear Curtain Sync)
Στο συγχρονισμός οπίσθιας κουρτίνας, το φλας πυροδοτείται, τη στιγμή που το κλείστρο αρχίζει να κλείνει. Όταν χρησιμοποιείται με αργό συγχρονισμό σε κινούμενο αντικείμενο, τότε με το άνοιγμα του κλείστρου αρχίζει να καταγράφεται η κίνηση, σχηματίζονται έτσι οι γραμμές τις κίνησης και στο τέλος της έκθεσης πυροδοτείται το φλας παγώνοντας το αντικείμενο στο τέλος του κάδρου και μπροστά από τις γραμμές κίνησης, δίνοντας έτσι ένα πιο ρεαλιστικό εφέ στη κίνηση.
Στροβοσκοπικό φλας (Stroboscopic flash)
Κάποιες εξελιγμένες μονάδες φλας έχουν τη χαρακτηριστική δυνατότητα να πυροδοτούνται γρήγορα και επαναλαμβανόμενα (κατά ριπές) κατά τη διάρκεια μιας έκθεσης. Συνήθως χρησιμοποιείται για μεγάλης διάρκειας έκθεση, μισό με ένα δευτερόλεπτο, για να καταγράψουν πολλές φορές στο ίδιο κάδρο ένα κινούμενο αντικείμενο.
Οι επαναλαμβανόμενες πυροδοτήσεις του φλας πρέπει να γίνονται από μικρή απόσταση, καθώς η δύναμη του φλας ελαττώνεται για να μπορέσει να κάνει ισομερείς επαναλαμβανόμενες φωτίσεις. Εάν μεγαλώσει η απόσταση μεταξύ μηχανής και αντικειμένου, θα πρέπει να δυναμώσει και η ένταση του φωτισμού, οπότε δεν θα μπορέσουμε να έχουμε πολλές επαναλαμβανόμενες φωτίσεις.
