Επικοινωνία: info@digitalphotos.gr
Ο όρος μάκρο (Macro) είναι συχνά παρεξηγημένος και πολλοί νομίζουν ότι σημαίνει τη πολύ κοντινή στο θέμα φωτογράφηση. Όμως η μάκρο-φωτογράφηση σημαίνει την αναλογία εικόνας-αντικειμένου από 1:1 και μεγαλύτερη. Δηλαδή η φωτογραφία να είναι ίσου ή μεγαλύτερου μεγέθους από το αντικείμενο. Έτσι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο ορισμός της μάκρο φωτογραφίας είναι από 1:1 μέχρι και 10 φορές μεγαλύτερο δηλαδή 10:1. Θα πρέπει επίσης να διευκρινίσουμε ότι οι πολύ κοντινές φωτογραφίες, μικρότερες του 1:1 (δηλαδή 1:10, 1:9,…,1:4, 1:3, 1:2), λέγονται «close-up».
Αναλυτικότερα, έχουμε 1:1 μάκρο όταν ένα αντικείμενο μήκους 24mm καταγράφεται από έναν αισθητήρα μήκους 24mm, ακριβώς. Μάκρο 2:1 σημαίνει ότι ένα αντικείμενο μήκους 12mm μεγαλώνει κατά 2 φορές για να καλύψει το καρέ του αισθητήρα μήκους 24mm, ενώ όταν ένα αντικείμενο 6mm μεγαλώνει κατά 3 φορές για να καλύψει το καρέ του αισθητήρα μήκους 24mm, έχουμε 3:1 μάκρο και ούτω καθεξής.
Το πόσες φορές μεγαλώνει το αντικείμενο για να καλύψει το καρέ λέγεται ποσοστό μεγέθυνσης και συμβολίζεται αντίστοιχα με 1x, 2x, 3x κλπ.
Ένας φακός μάκρο, έχει πάρα πολύ μικρή απόσταση από το θέμα, και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο θα πρέπει να είναι έτσι κατασκευασμένος που να μην δημιουργεί παραμόρφωση λόγο της πολύ κοντινής απόστασης, να είναι πολύ οξύς, χωρίς αποκλίσεις, με μεγάλη ακρίβεια και να έχει ένα ποσοστό μεγέθυνσης. Να υπενθυμίσουμε ότι όσο πιο κοντά βρίσκεται ο φακός στο αντικείμενο, τόσο λιγότερο φως φτάνει στον αισθητήρα και άρα όλα τα παραπάνω είναι άκρως απαραίτητα για έναν φακό μάκρο.
Επίσης, η πολύ κοντινή απόσταση δυσκολεύει πολύ την εστίαση καθώς θα πρέπει τα κρύσταλλα του φακού για να εστιάσουν να απομακρυνθούν πολύ μεταξύ τους, κατά πολύ περισσότερο από τους κανονικούς φακούς. Έτσι, το κυλινδρικό μέγεθος των φακών μάκρο, είναι μεγαλύτερο από εκείνο των αντίστοιχων φακών ίδιας εστιακής απόστασης. Κατά τα άλλα ένας φακός μάκρο μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί για κανονικός φακός της ανάλογης εστιακής απόστασης.
Οι φακοί μάκρο υπάρχουν σε διάφορες εστιακές αποστάσεις και χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την δουλειά που μπορούν να κάνουν. Αναλυτικότερα:
Φακοί μάκρο εστιακής απόστασης μεταξύ 50 - 65 mm, χρησιμοποιούνται για φωτογράφηση εντύπων, μικρών αντικειμένων και λοιπόν προϊόντων. Σε αυτό το εύρος υπάρχουν οι Canon EF 50mm f/2.5 Macro και EF-S 60mm f/2.8 Macro USM. Υπάρχει επίσης και ο εξειδικευμένος φακός Canon MP-E65 f/2.8 1-5 x Macro, ιδανικός για μεγεθύνσεις έως και 5 φορές μεγαλύτερες του πραγματικού μεγέθους, για φωτογραφήσεις λεπτομερειών όπως το μάτι της μύγας κλπ. (προσοχή: φωτογραφήσεις εντόμων από τόση απόσταση δεν είναι δυνατή γι’ αυτό το λόγο τα έντομα ψεκάζονται με ειδικό σπρέι για να κρυώσουν λίγο ώστε να μείνουν ακίνητα).
Φακοί μάκρο εστιακής απόστασης μεταξύ 90–105mm το οποίο θεωρείται και το βασικό οι οποίοι χρησιμοποιούνται για φωτογράφηση μικρών αντικειμένων, λουλουδιών και εντόμων. Σε αυτό το εύρος υπάρχει ο Canon EF 100mm f/2.8 Macro USM, ένας άψογος κλασικός φακός μάκρο.
Φακοί μάκρο εστιακής απόστασης μεταξύ 150–200mm, ιδανικοί για έντομα τα οποία δεν μπορεί κανείς να τα πλησιάσει εύκολα γιατί αντιλαμβάνονται τη κίνηση και φεύγουν, όπως επίσης και μικρά ζώα. Σε αυτό το εύρος υπάρχει ο Canon EF 180 mm f/3.5L Macro USM, το φακό που χρησιμοποιούν όλοι οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τη φωτογράφηση μάκρο για ντοκιμαντέρ κλπ.
Εκτός από τους φακούς μάκρο κοντινή φωτογράφηση μπορεί να γίνει και με άλλους φακούς με την προσθήκη μεταξύ των φακών και της μηχανής ειδικών εξαρτημάτων που προεκτείνουν το φακό και ονομάζονται extension tubes. Πρόκειται για απλούς κυλίνδρους χωρίς κρύσταλλο, που διατηρούν τη φωτομέτρηση και το διάφραγμα του φακού, όμως χρειάζεται προσοχή στην επιλογή τους για να υπάρχει η κατάλληλη συμβατότητα. Με τις επεκτάσεις αυτές οι αρχικοί φακοί μπορούν να εστιάσουν σε αρκετά μικρότερη απόσταση και να επιτύχουν μεγαλύτερη μεγέθυνση. Για παράδειγμα ο φακός Canon EF 70-200mm f/2.8 L IS USM με τη τη προσθήκη του Extension Tube EF 12 II, μειώνει την ελάχιστη απόσταση εστίασης από 1.4 μέτρα σε 0.55 μέτρα, δηλαδή κατά 1/3 περίπου.
Ένα άλλο είδος εξαρτήματος για να μετατραπεί ο απλός φακός σε φακό ικανό για κοντινή φωτογράφηση είναι ένα φακός ενός ή και δύο στοιχείων που βιδώνει μπροστά στο κανονικό φακό όπως τα φίλτρα και για το λόγο αυτό λέγεται πολλές φορές και φίλτρο. Ο φακός αυτός μειώνει με πάρα πολύ μικρό κόστος την ελάχιστη απόσταση εστίασης, φέρνοντας έτσι τη κάμερα ακόμα πιο κοντά στο θέμα της. Ένας φακός τέτοιου είδους είναι ο Canon Close-up Lens 500D.
Όπως και να ‘χει όμως, η ποιότητα, η ευκρίνεια και η μεγέθυνση ενός φακού μάκρο είναι απαράμιλλη και ασύγκριτη, ακόμα και στην τόσο φθηνή, εύκολη και ελαφριά λύση των φίλτρων και των επεκτάσεων. Ακόμα και αν κροπαριστεί μία τέτοια φωτογραφία ώστε να δείχνει μεγαλύτερη, του 1:1 μάκρο, δεν θα έχει την ευκρίνεια και την καθαρότητα της αντίστοιχης φωτογραφίας που θα έχει τραβηχτεί με φακό μάκρο.
Αναγκαία βοηθήματα στη μάκρο φωτογράφηση είναι το τρίποδο και το χειριστήριο (remote controller), ενσύρματο ή ασύρματο για επιπλέον σταθερότητα. Όσο και αν φαίνεται παράξενο ακόμα και η ανάσα αρκεί σε τόσο μικρές αποστάσεις να αλλάξει την απόσταση εστίασης και να βγει το θέμα μη εστιασμένο. Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ο χρονοδιακόπτης της μηχανής.
Επίσης σημαντικό στη φωτογράφηση μάκρο είναι το φλας καθώς θα πρέπει να αντιμετωπιστούν 2 γεγονότα που δυσκολεύουν τη μάκρο φωτογράφηση. Το ένα είναι ότι όταν το αντικείμενο είναι πολύ κοντά στο φακό τότε το φως που φτάνει στον αισθητήρα είναι πολύ λίγο και δεύτερο όταν χρειάζεται επιπλέον βάθος πεδίου, που σημαίνει μικρότερο άνοιγμα διαφράγματος, το οποίο μεταφράζεται σε αισθητή μείωση του φωτός προς τον αισθητήρα. Για τη λύση τέτοιων προβλημάτων, υπάρχουν ειδικοί δακτύλιοι φλας όπως οι Macro Twin Lite MT-24EX και Macro Ring Lite MR-14EX που καλούνται να αντιμετωπίσουν σκοτεινά διαφράγματα έως και f/32.
