Επικοινωνία: info@digitalphotos.gr
Στον ψηφιακό κόσμο ότι βλέπουμε και φωτογραφίζουμε, δεν είναι πάντα αυτό που τελικά τυπώνεται στο χαρτί. Οι φωτογραφίες που παίρνουμε δεν είναι πάντα αυτό που αναμένουμε. Η πρόκληση είναι να βρεθεί ένα τυποποιημένο μέγεθος τυπώματος που να ταιριάζει με την εικόνα σας. Και αυτό δεν είναι πάντα το πιο απλό πράγμα. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Το πρώτο πράγμα που γνωρίζουμε είναι ότι οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές παίρνουν τις εικόνες σε μια διαφορετική αναλογία σε σχέση με τις παραδοσιακές φωτογραφικές μηχανές φιλμ. Οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές σχεδιάστηκαν αρχικά για να τραβούν φωτογραφίες που να ταιριάζουν με τις αναλύσεις των μόνιτορ των υπολογιστών, και όπως ξέρετε πιθανώς, αυτές έχουν σταθερές διαστάσεις όπως 640 X 480 και 800 X 600, 1024 Χ 768 κλπ. Εάν διαιρέσετε το ύψος με το πλάτος, θα διαπιστώσετε ότι η αναλογία είναι 4:3. Μια παραδοσιακή φωτογραφική μηχανή παίρνει φωτογραφίες που ταιριάζουν τέλεια σε μια φωτογραφία 6x4" δηλαδή 576 Χ 384 πίξελ. Εάν διαιρέσετε πάλι το ύψος με το πλάτος, διαπιστώνετε ότι αυτό είναι μια εντελώς διαφορετική αναλογία σχέσης, 3:2.
Και τι αλλάζει με αυτό; Τίποτα πραγματικά, αλλά πρέπει να πάρουμε πάντα μια απόφαση πριν να τυπώσουμε τις φωτογραφίες μας. Τα τυποποιημένα μεγέθη φωτογραφιών και τα πλαίσια σχεδιάστηκαν για τα φιλμ και την αναλογία 3:2.
Μερικά από τα τυποποιημένα μεγέθη τυπώματος ταιριάζουν πραγματικά καλύτερα στη νέα ψηφιακή φωτογραφία. Ένα τύπωμα 6x8” (152 × 203 mm) γνωστό σαν 6R, έχει ακριβώς τη σωστή αναλογία, ένα τύπωμα 5x7” (127 × 178 mm) δεν έχει μεγάλη απόκλιση από το αρχικό, ενώ ένα τύπωμα 8x10” (203 × 254 mm) ταιριάζει πολύ καλύτερα στις ψηφιακές απ’ ότι στα φιλμ.
Pixel
Το pixel (πίξελ), στα ελληνικά εικονοστοιχείο, είναι το πιο μικρό στοιχείο στη ψηφιακή εικόνα και προέρχεται από τη σύντμηση των λέξεων picture element. Δεν είναι όμως ίδιο με το pixel του αισθητήρα της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής. Τα pixel στις ψηφιακές μηχανές είναι μικροσκοπικά φωτοευαίσθητα στοιχεία που τοποθετούνται στην επιφάνεια των αισθητήρων, τα οποία αντιδρούν στο φως παράγοντας ηλεκτρικό φορτίο. Το φορτίο αυτό καταγράφεται από τον επεξεργαστή της μηχανής και δημιουργείται η εικόνα. Για τη δημιουργία της έγχρωμης εικόνας πάνω στο κάθε pixel τοποθετείται ένα χρωματικό φίλτρο, ώστε έτσι κάποια pixel να καταγράφουν το κόκκινο, άλλα το πράσινο και άλλα το μπλε.
Το μέγεθος των pixel διαφέρει από μηχανή σε μηχανή, ενώ μεγάλοι σε διαστάσεις αισθητήρες αποτελούνται και από μεγάλα pixel. Οι αισθητήρες που χρησιμοποιούνται στις μηχανές D-SLR είναι διπλάσιοι από αυτούς στις Compact με αποτέλεσμα και το μέγεθος του κάθε pixel να είναι σχεδόν διπλάσιο. Αυτό δεν αποτελεί μειονέκτημα καθώς τα μεγάλα pixel έχουν τη δυνατότητα να καταγράφουν πολύ περισσότερες πληροφορίες, άρα και περισσότερες λεπτομέρειες σε μεγαλύτερη γκάμα τονικότητας, τόσο σε περιπτώσεις ελάχιστου όσο και έντονου φωτός.
Megapixel
Τα φωτοευαίσθητα αυτά στοιχεία pixel είναι διατεταγμένα πάνω στον αισθητήρα σε σειρές και στήλες. Πολλαπλασιάζοντας τον αριθμό των pixel που βρίσκονται σε σειρές με αυτόν σε στήλες βρίσκουμε την ανάλυση της μηχανής, δηλαδή τα megapixel (MP). Το 1 megapixel είναι 1 εκατομμύριο pixel. Αν λοιπόν για παράδειγμα μια μηχανή διαθέτει 3.000 pixel οριζόντια και 2.000 pixel κάθετα αυτό σημαίνει ότι συνολικά διαθέτει 6.000.000 pixel άρα 6 Megapixel.
Με μία φευγαλέα σκέψη θα νόμιζε κανείς ότι διπλάσια megapixel, δηλαδη 12 megapixel θα έχει ένας αισθητήρας με διπλάσιες διαστάσεις, δηλαδή 6.000 x 4.000. Όμως 6.000 x 4.000=24.000.000, δηλαδή 24 megapixel. Τα 12 megapixel προέρχονται από 1.000 παραπάνω pixel στη κάθε διάσταση, δηλαδή 4.000 x 3.000. Άρα ο διπλάσιος αριθμός σε megapixel προέρχεται μόνο από 25% περισσότερα pixel.
Αυτό που θέλουμε να πούμε είναι ότι, ναι μεν η φωτογραφία θα έχει σαφώς καλύτερη απόδοση, αφού έχει περισσότερα pixel, αλλά το μάρκετινγκ παίζει με το μυαλό μας και χρησιμοποιώντας παραδείγματα του τύπου 6 και 12 δίνει την ψευδή εικόνα του διπλάσιου!!!
DPI/PPI
Το dpi (Dots Per Inch), δηλαδή ο αριθμός κουκίδων ανά ίντσα, είναι κάτι που προσδιορίζει τον εκτυπωτή. Πόσο δηλαδή μελάνι θα βάλει σε μήκος μίας ίντσας. Η τεχνολογία σήμερα είναι τόσο υψηλή που ο αριθμός dpi μας αφήνει πλέον αδιάφορους και τείνει να εξαφανιστεί.
Το ppi (Pixels Per Inch), δηλαδή ο αριθμός των pixels ανά ίντσα, μας δείχνει το πόσο πυκνά είναι τα pixel στην εικόνα μας, και χρησιμοποιείται σε εικόνες άϋλες όπως η οθόνη του υπολογιστή. Οπότε και αυτό μας είναι επίσης αδιάφορο.
Αυτές λοιπόν οι έννοιες είναι πεπαλαιωμένες, γιατί σε ένα αισθητήρα διαστάσεων 2,22 εκατοστών μήκους, όπως είναι της Canon EOS 40D, που είναι μικρότερος από ίντσα (1 ιντσα είναι 2,54 εκ.), έχουμε:
3888 pixel στην ανάλυση των 10.1 MP
2816 pixel στην ανάλυση των 5.3 MP
1936 pixel στην ανάλυση των 2.5 MP
Άρα εκ των πραγμάτων η ανάλυση της ψηφιακής φωτογραφίας είναι αρκετά καλύτερη από τα μέχρι πριν λίγα χρόνια 300 ppi, 600 ppi, 1200 ppi κλπ, και μάλιστα σε οθόνες με τη συνήθη ανάλυση 1280x1024 δεν μπορούμε να δούμε καν τη φωτογραφία ολόκληρη.
Μέγεθος εκτύπωσης
Ο αριθμός πυκνότητας των pixel σε μία φωτογραφία για να είναι ορατός ως ομοιόμορφος και συνεχόμενος από το ανθρώπινο μάτι είναι από 240 έως 360 ppi. Έτσι ο αποδεκτός αριθμός pixel που χρησιμοποιούν οι εκτυπωτές των φωτογραφείων είναι 300 ppi. Έτσι με αυτή τη σταθερά, για να βρω τη διαστάσεις που μπορεί να εκτυπωθεί η φωτογραφία μου δεν έχω παρά να διαιρέσω των αριθμό των pixel με το 300.
Για παράδειγμα αν πάρουμε μία εικόνα με διαστάσεις 1800x1200 pixels διαιρώ 1800:300=6 και 1200:300=4, και έχω σε ίντσες 6x4, που σε εκατοστά είναι περίπου 15x10. έτσι παρακάτω παραθέτουμε έναν ενδεικτικό πίνακα μεγεθών και megapixel. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο μέγεθος που μπορεί να εκτυπωθεί η φωτογραφία με την απαιτούμενη ευκρίνεια.
Αν θέλουμε να εκτυπωθεί σε μεγαλύτερο μέγεθος ή θα πρέπει να αυξήσουμε τα megapixel ή να αφήσουμε το μηχάνημα εκτύπωσης να κάνει τη δική του αυτόματη προσαρμογή (interpolation) για να την φέρει στην ανάλυση που πρέπει, προσπαθώντας να μη χάσει την ευκρίνεια. Θα πρέπει όμως να έχουμε κατά νου ότι από εικόνες μεγάλων αναλύσεων μπορούμε να παράγουμε μικρότερες, ενώ από εικόνες μικρής ανάλυσης δεν μπορούμε να πάμε σε μεγαλύτερης χωρίς να χάσουμε σημαντικό μέρος από την ευκρίνεια και την ποιότητα της εικόνας.
 |
Σήμερα ο καθένας μπορεί να εκτυπώσει σε όποια διάσταση και αναλογία θέλει τις φωτογραφίες του, (προσέχοντας πάντα να μην υπερβαίνουν κατά πολύ το μέγεθος το οποίο τα megapixel επιτρέπουν), όμως στα φωτογραφεία οι διαστάσεις και οι αναλογίες των φωτογραφιών προέρχονται από την εποχή των φιλμ 135, και είναι προσαρμοσμένες στο να ταιριάζουν καλύτερα στο φόρμα των 35 mm, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.
 |
Όσο αφορά τις εκτυπώσεις στο φωτογραφείο οι απλοί χρήστες θα πρέπει να γνωρίζουν σε τι αναλογία μεγέθους φωτογραφίζουν ώστε να μπορεί μετά στο φωτογραφικό μηχάνημα να γίνει η ανάλογη σμίκρυνση χωρίς να περικοπή τμήμα της εικόνας. Παράδειγμα:
Εάν φωτογραφίσουμε στα 8.2 ΜΡ με ανάλυση 3504 x 2336 τότε χωρίς να χαθεί τμήμα της φωτογραφίας μπορούμε να την εκτυπώσουμε σε διάσταση 30 x 20 και 10x15 εκατοστά (cm). Όμως δεν θα μπορέσουμε να την εκτυπώσουμε σε διάσταση 13x18 εκατοστά (cm), γιατί εάν μικρύνουμε τη μήκος σε 18 εκ τότε το πλάτος θα γίνει 12, ενώ εάν μικρύνουμε το πλάτος σε 13 εκ. το μήκος θα γίνει 19,5 εκ. και ένα κομμάτι 13x1,5 εκ. δεν θα εκτυπωθούν.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν αλλάξουμε τις διαστάσεις και τις αναλογίες της εικόνας, απλά κόβοντας (crop) το κάδρο μας. Σε αυτή τη περίπτωση είναι δυσκολότερο να βρεθεί μία αναλογία ιδανική για τα στάνταρντ μεγέθη εκτύπωσης. Οπότε εάν δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι στο πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνων που διαθέτουμε, μπορούμε να ζητήσουμε από το φωτογραφείο να τις τυπώσουνε «FIT-IN».
Οπότε για παράδειγμα εάν έχω μία φωτογραφία με ανάλυση 1600x1200, αυτή εκτυπώνεται (όπως έχουμε αναφέρει παραπάνω διαιρούμε με το 300) σε μέγεθος 5,3x4 ίντσες δηλαδή 13,4x10 εκατοστά περίπου. Εάν θέλουμε να την τυπώσουμε σε μέγεθος 10x15 και το μηχάνημα εκτύπωσης είναι ρυθμισμένο σε «FILL-IN», τότε η διάσταση 13,4 θα γίνει 15 και η διάσταση 10 θα γίνει 11,2 και δεν θα χωρέσει στο χαρτί. Θα κοπεί έτσι η φωτογραφία μας από πάνω ή από κάτω ή στη καλύτερη από πάνω και από κάτω, και υπάρχει περίπτωση να έχουμε τα κλασικά κομμένα κεφάλια.
Εάν όμως το μηχάνημα είναι ρυθμισμένο σε «FIT-IN», τότε η διάσταση 10x13,4 θα εκτυπωθεί όπως είναι σε χαρτί 10x15, αφήνοντας δύο λευκές λουρίδες των 8 χιλιοστών δεξιά κι αριστερά. Έτσι εκτυπώνεται η φωτογραφία ολόκληρη, και μετά αφαιρούμε εύκολα τις λευκές λουρίδες άμα μας ενοχλούν. Επειδή λοιπόν στο εργαστήριο θεωρούν δεδομένο ότι οι φωτογραφίες μας είναι ήδη στη διάσταση που ζητάμε εκτύπωση, καλό θα ήταν να τους το επισημαίνουμε σε αντίθετη περίπτωση ώστε να κάνουν τη ρύθμιση «FIT-IN».
Συμπέρασμα
Σα συμπέρασμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι καλό είναι να τραβάμε εικόνες υψηλής ανάλυσης, παρότι καταλαμβάνουν μεγαλύτερο χώρο στα αποθηκευτικά μέσα. Όμως αξίζει το κόπο αφού οι υψηλές αναλύσεις μας δίνουν το περιθώριο του κοψίματος των φωτογραφιών, να εκτυπώσουμε δηλαδή μόνο το τμήμα της φωτογραφίας που μας ενδιαφέρει και να έχουμε ακόμη, έναν ικανοποιητικό αριθμό megapixel ώστε να βγει με καλή ποιότητα η φωτογραφία μας. Ακόμα, οι μεγάλες αναλύσεις μας δίνουν τη δυνατότητα να τυπώσουμε σε μεγέθη μεγαλύτερα από το κλασσικό 15x10 εκατοστά, όπως για παράδειγμα A4, ακόμη και αφίσες.
