Επικοινωνία: info@digitalphotos.gr
Αθλήματα κλειστού γηπέδου, όπως μπάσκετ, βόλεϊ, ποδόσφαιρο σάλας, ποδόσφαιρο φτερού, ενόργανη και ρυθμική γυμναστική, πάλη, μπάντμιντον κλπ, εκδηλώσεις χορού, μπαλέτα κλπ, όπως ακόμα αθλήματα εξωτερικού χώρου που διεξάγονται νύχτα (μπιτς βόλεϊ), αποτελούν τον εφιάλτη και του πιο επαγγελματία φωτογράφου.
Και αυτό όχι μόνο γιατί ο φωτισμός στη καλύτερη περίπτωση είναι χάλια, όχι μόνο γιατί απαιτείται το πάγωμα των εικόνων (ταχύτητα μεγαλύτερη του 1/250) υπό αυτές τις άθλιες συνθήκες φωτισμού, αλλά και γιατί το θέμα κινείται γρήγορα και σε διάφορες αποστάσεις από το φωτογράφο, ο οποίος ουσιαστικά είναι καθηλωμένος σε μία γωνιά.
Και δε μιλάμε για την εξέδρα, αλλά γιατί ο φωτογράφος δεν μπορεί να τρέχει από το ένα καλάθι στο άλλο (μπάσκετ), ούτε να φωτογραφίζει εναλλάξ από τη μία και από την άλλη μεριά του φιλέ, ούτε όταν ο αθλητής κοιτάει προς την αντίθετη μεριά μπορεί ο φωτογράφος να τρέξει από την άλλη μεριά του ταπί, για να παγώσει την ένταση στο πρόσωπό του. Σε αυτά έρχονται να προστεθούν η απαγόρευση χρήσης φλας, για όλα ανεξαιρέτως τα αθλήματα κλειστού γηπέδου (αυτό τουλάχιστον αναφέρεται στους κανονισμούς), και η απαγόρευση σε πολλές περιπτώσεις, χρήσης μεγάλου τηλεφακού (τουλάχιστον από ιδιώτες). Έτσι μιλάμε για τις δυσκολότερες περιπτώσεις φωτογράφησης.
Αυτό όμως που τρομοκρατεί ακόμα και τον επαγγελματία φωτογράφο του αθλητικού ρεπορτάζ, είναι να προλάβει να καταγράψει τη ΦΑΣΗ. Τη δράση εκείνη του αθλητή που μπορεί και μην επαναληφθεί ποτέ. Επαγρύπνηση λοιπόν και σωστή τοποθέτηση στον αγωνιστικό χώρο, αποτελούν το κλειδί της επιτυχημένης φωτογραφίας.
Η σωστή θέση και απόσταση
Η επιλογή της θέσης για τη φωτογράφηση στο γήπεδο δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Θα πρέπει να γνωρίζουμε από πριν ποιες είναι οι θέσεις για τους φωτογράφους, όπως επίσης ότι δεν έχουν όλοι τις ίδιες προνομιακές θέσεις με τους δημοσιογράφους. Θα πρέπει λοιπόν να έχει παρακολουθήσει κανείς κάποιον αγώνα του αθλήματος που θέλει να φωτογραφήσει για να δει σε πιο μέρος του γηπέδου είναι η δράση και από πιο μέρος επιτρέπετε η φωτογράφηση και να μελετήσει τα υπέρ και τα κατά της θέσης που θα επιλέξει να στηθεί.
Ο φωτογράφος ανάλογα με το πώς θέλει να αποθανατίσει το θέμα του, μπορεί να στέκεται όρθιος, καθιστός, γονατιστός, ή ακόμα και ξαπλωτός με την κοιλιά στο πάτωμα, για καλύτερη γωνία λήψης.
Επίσης, η χρήση μονόποδου ή τρίποδου, είναι συχνά απαραίτητη. Για τη λήψη από κερκίδα, θεωρείο κλπ, καλό είναι να δουλεύεται ξεκούραστα έχοντας τη μηχανή σε ένα τρίποδο. Αν έχετε άδεια για να βρίσκεστε μέσα στον αγωνιστικό χώρο η χρήση ενός μονόποδου είναι πρακτική όχι μόνο για πρόσθετη σταθερότητα, αλλά και για πιο ξεκούραστες λήψης χωρίς να υπάρχει δυσκολία στη μετακίνηση. Μετά από αρκετή ώρα, ένα ελάχιστο βάρος 3 κιλών (μηχανή περίπου 1,5 κιλό και φακός 70-200mm f/2.8 L USM περίπου 1,5 κιλό), θα μοιάζει ασήκωτο.
Επιλογή φακού
Αν και οι περισσότεροι χρησιμοποιούν τον Canon EF 70-200mm f/2.8 L USM με ή χωρίς IS, ο κορυφαίος για αθλήματα κλειστού γηπέδου είναι ο φωτεινός, μικρός και ταχύτατης εστίασης σταθερός φακός, Canon EF 35mm f/1.4 USM. Η τιμή του όμως δεν είναι προσιτή και δεν υπάρχει λόγος να τον έχει κάποιος εάν δεν ασχολείται επαγγελματικά ή δεν έχει ευχέρεια χρημάτων. Εναλλακτική λύση αποτελούν οι πολλοί καλοί και οικονομικοί, σταθεροί φακοί:
Canon EF 50mm f/1.4 USM
Canon EF 85mm f/1.8 USM
και Canon EF 100mm f/2.0 USM.
Να επισημάνουμε ότι ο Canon EF 85mm f/1.2 L II USM, παρόλο το μεγάλο του διάφραγμα δεν ενδείκνυται για φωτογράφηση δράσης γιατί έχει πολύ αργή εστίαση.
Βέβαια, η θέση του φωτογράφου θα προσδιορίσει και την εστιακή απόσταση. Για παράδειγμα κάτω από τη μπασκέτα δεν ενδείκνυται τηλεφακός αλλά πιο ευρυγώνιος, όπως επίσης για λήψη από τη κερκίδα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί τηλεφακός ανάλογης εστιακής απόστασης. Όπως και να ‘χει πάντως, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται καλοί φακοί με μέγιστο διάφραγμα τουλάχιστον f/2.8. Το μεγάλο άνοιγμα του φακού βοηθάει κιόλας στο να απομονώνει τον παίκτη από το ενοχλητικό (τις περισσότερες φορές) φόντο.
Σύνθεση
Σίγουρα ένας αγώνας τραβάει την προσοχή όλων. Όμως οι καλές φωτογραφίες (που καμιά φορά είναι και οι καλύτερες), βρίσκονται εκτός φάσης. Μην επικεντρώνεστε λοιπόν απόλυτα στην υπερπροσπάθεια του αθλητή, αλλά και στις αντιδράσεις του και τα συναισθήματά του μετά τη προσπάθειά του. Έτσι, αποθανατίζουμε τη χαρά του ή την απογοήτευσή του.
Οι εκφράσεις των προπονητών αποτελούν επίσης ένα πολύ καλό θέμα φωτογράφησης, ιδίως μετά από μία καλή φάση. Αιχμαλωτίστε επίσης τα συναισθήματα στα τάϊμ-άουτ, όπως και τους φιλάθλους. Η σωστή στιγμή πάντως, είναι απόφαση του φωτογράφου, ο οποίος όμως θα πρέπει να έχει τα μάτια του ορθάνοικτα και τα αντανακλαστικά του σε εγρήγορση.
Ρυθμίσεις στη μηχανή
Όπως είπαμε για τέτοιου είδους φωτογράφηση χρειαζόμαστε μία DSLR με καλούς φακούς και μέγιστο διάφραγμα τουλάχιστον f/2.8, και ταχύτητα 1/500 sec για το πάγωμα της κίνησης, ενώ δεν συζητάμε καν ταχύτητες μικρότερες του 1/250.
Ο προγραμματισμός της μηχανής πρέπει να είναι χειροκίνητος, ή τουλάχιστον με προτεραιότητα διαφράγματος (Av) ή ταχύτητας (Tv) και να είναι συνέχεια αναμμένη.
Η Τιμή Έκθεσης (Exposure Value-EV) ενός γηπέδου με πολύ καλό φωτισμό είναι 12. Δεν γνωρίζουμε αν στη χώρα μας έχει γήπεδα με τόσο καλό φωτισμό. Με EV=12 εάν θέλουμε ταχύτητα 1/500 sec και άνοιγμα διαφράγματος f/2.8, τότε θα πρέπει να ανεβάσουμε την ευαισθησία ISO στα 1000. Η μηχανή μας δηλαδή θα πρέπει να ανεβαίνει άνετα σε τέτοιες τιμές και χωρίς να έχει την απώλεια των κόκκων (noise).
Η μέθοδος εστίασης (AF mode) ρυθμίζεται σε AI Servo, δηλαδή σε συνεχόμενη εστίαση ή AI Focus, δηλαδή να αλλάξει η εστίαση σε συνεχόμενη μόλις το αντικείμενο κινηθεί, και να είναι επιλεγμένα όλα τα σημεία εστίασης (all focus points). Προλαβαίνουμε έτσι όχι μόνο τις απρόβλεπτες κινήσεις, που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν, αλλά και τις γρήγορες.
Ένα τρικ που χρησιμοποιούν πολλοί φωτογράφοι είναι, να βρουν με αυτόματη εστίαση το σημείο δράσης και να γυρίσουν σε χειροκίνητη εστίαση (Manual-focus), κλειδώνοντας έτσι την εστίαση. Η χειροκίνητη εστίαση μπορεί να γίνει και στοχεύοντας κάποια σημεία, όπως γραμμές γηπέδου κλπ.
Η αυτόματη εξισορρόπηση του λευκού (white balance) δεν έχει επιτυχία υπό τέτοιες συνθήκες και οι φωτογραφίες έχουν μία άσχημη κιτρινάδα. Η εξισορρόπηση του λευκού λοιπόν θα πρέπει οπωσδήποτε να γίνει χειροκίνητα (Custom WB) και ίσως χρειαστεί και επί μέρους διόρθωση (WB Correction), ώστε να ταιριάξει με τον υπάρχοντα φωτισμό. Καλή λύση είναι και η αποθήκευση σε Raw format και στη συνέχεια με ένα πρόγραμμα όπως το digital photo professional, ή το picture style editor της Canon (ή άλλων εταιρειών) να διορθώσουμε την έκθεση.
Συμβουλή
Μην κλείνετε το μάτι το οποίο δεν κοιτάει από το σκόπευτρο. Στη φωτογράφηση γενικά αθλημάτων (και όχι μόνο), χρειάζεται να έχετε και τα δύο μάτια ανοικτά.
